otwórz artykuł w nowym oknie
drukuj artykuł
następny artykuł
poprzedni artykuł
powrót do spisu treści czasopisma
       Ostatnia aktualizacja: 21.04.2021 r., godz. 14:48
        Ilość wizyt w ciągu ostatnich 30 dni - 82.880
Biuro Obsługi Klienta: tel. 95 720 85 40, Formularz kontaktowy »
Wyszukiwarka - czasopismaksiegowych.pl
Aktualnie jesteś: Czasopisma Księgowych (strona główna)  »  Samochód osobowy w firmie - sprzedaż samochodu zaliczonego ...
ZMR
 
Zeszyty Metodyczne Rachunkowości
 
D.RACHUNKOWOŚĆ KROK PO KROKU
A A A  
otwórz artykuł w nowym oknie drukuj artykuł poprzedni artykuł   powrót do spisu treści czasopisma  następny artykuł

Samochód osobowy w firmie - sprzedaż samochodu zaliczonego do środków trwałych

1. Ujęcie w księgach rachunkowych sprzedaży firmowego samochodu osobowego

W świetle definicji zawartej w pkt 3.11 Krajowego Standardu Rachunkowości nr 11 "Środki trwałe" (KSR nr 11) rozchód środka trwałego to wszelkie czynności faktyczne i prawne skutkujące zaprzestaniem ujmowania środka trwałego w księgach rachunkowych jednostki, w tym w szczególności na skutek sprzedaży, nieodpłatnego przekazania, przekazania na podstawie umowy leasingu finansowego, likwidacji, przekazania w formie aportu, zamiany, przekwalifikowania do nieruchomości inwestycyjnych, wymiany w okresie gwarancji.

Z chwilą rozchodu danego obiektu (tu: samochodu osobowego) następuje zakończenie jego amortyzacji, wyłączenie z ewidencji środków trwałych i kasacja numeru inwentarzowego. W przypadku sprzedaży środka trwałego zaprzestanie jego ujmowana w ewidencji następuje pod datą sprzedaży (por. pkt 9.1 i 9.3 KSR nr 11).

Przychody i koszty związane ze zbyciem środków trwałych kwalifikuje się - na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 32 lit. b) ustawy o rachunkowości - do pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych, jako przychody i koszty pośrednio związane z działalnością operacyjną jednostki.

Ewidencja księgowa przychodu ze sprzedaży samochodu

1. FS - faktura dokumentująca sprzedaż samochodu osobowego:

a) wartość w cenie sprzedaży netto:

- Ma konto 76-0 "Pozostałe przychody operacyjne",

b) VAT należny (jeśli wystąpi obowiązek jego naliczenia):

- Ma konto 22-2 "Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu VAT należnego",

c) wartość brutto należności od odbiorcy:

- Wn konto 24 "Pozostałe rozrachunki".

W momencie zbycia samochodu osobowego zaliczanego do środków trwałych jednostka zaprzestaje ujmowania go w księgach rachunkowych, co oznacza wyksięgowanie z ewidencji bilansowej jego wartości początkowej oraz dotychczasowego umorzenia. Jeżeli jednostka sprzedała samochód osobowy, który nie był zamortyzowany w całości, to niezamortyzowaną jego wartość odnosi w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych.

Wyksięgowanie samochodu z ewidencji bilansowej w wyniku jego sprzedaży

1. LT - wyksięgowanie samochodu całkowicie zamortyzowanego:

- Wn konto 07-1 "Odpisy umorzeniowe środków trwałych",
- Ma konto 01 "Środki trwałe".

2. LT - wyksięgowanie samochodu niezamortyzowanego w całości:

a) wartość dotychczas dokonanych odpisów amortyzacyjnych:

- Wn konto 07-1 "Odpisy umorzeniowe środków trwałych",
- Wn konto 01 "Środki trwałe",

b) niezamortyzowana wartość środka trwałego:

- Wn konto 76-1 "Pozostałe koszty operacyjne",
- Ma konto 01 "Środki trwałe".

Jednostka zaprzestaje dokonywania odpisów amortyzacyjnych od samochodu zaliczonego do środków trwałych od miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło jego przeznaczenie do sprzedaży (por. pkt 8.34 KSR nr 11). Tym samym ostatni odpis amortyzacyjny powinien być dokonany za miesiąc, w którym środek trwały został sprzedany.


2. Ustalenie wyniku z tytułu rozchodu środka trwałego i jego prezentacja w rachunku zysków i strat

W księgach rachunkowych wykazuje się odrębnie przychody i koszty związane ze sprzedażą środka trwałego. Z kolei w rachunku zysków i strat prezentuje się wynik z tytułu rozchodu środka trwałego. Wynik ten, tj. zysk lub stratę, ustala się w postaci różnicy między przychodami uzyskanymi z tytułu rozchodu środków trwałych a poniesionymi kosztami. Jeśli więc przychód z tytułu sprzedaży środka trwałego był większy od kosztów z tym związanych, to jednostka przedstawi zysk z tytułu rozchodu niefinansowych aktywów trwałych. W sytuacji jednak gdy koszty związane ze sprzedażą środka trwałego przewyższyły przychód uzyskany z tytułu rozchodu, jednostka w rachunku zysków i strat zaprezentuje stratę z tytułu rozchodu niefinansowych aktywów trwałych.

Podobnie reguluje tę kwestię pkt 9.2 KSR nr 11, według którego wartość księgowa netto rozchodowanego środka trwałego, z wyłączeniem przekwalifikowania, wniesienia w formie aportu oraz wymiany w okresie gwarancji, obciąża bieżący wynik finansowy i stanowi element wyniku z tytułu rozchodu niefinansowych aktywów trwałych.

W rachunku zysków i strat sporządzanym według załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości, w pozycji "Zysk/strata z tytułu rozchodu niefinansowych aktywów trwałych" (pozycja G.I/H.I - wariant kalkulacyjny i pozycja D.I/E.I - wariant porównawczy) wykazuje się różnicę między przychodami z tytułu rozchodu (w tym z tytułu sprzedaży, likwidacji, nieodpłatnego przekazania, darowizny) środków trwałych, w tym w budowie, a ich wartością księgową netto powiększoną o koszty związane z rozchodem.


3. Rozliczenie sprzedaży samochodu osobowego na przykładzie liczbowym

Sprzedaż samochodu osobowego stanowiącego środek trwały jednostki oraz jego wyksięgowanie z ewidencji bilansowej przedstawia poniższy przykład liczbowy.

Przykład

I. Założenia:

  1. W ewidencji środków trwałych spółki z o.o. figurował od stycznia 2018 r. samochód osobowy o wartości początkowej wynoszącej: 59.040 zł. Samochód ten był amortyzowany stawką 20%. Miesięczny odpis amortyzacyjny wynosił: 984 zł, a łączna kwota odpisów amortyzacyjnych dokonanych do 31 stycznia 2021 r. wynosiła: 35.424 zł.
  2. W lutym 2021 r. spółka sprzedała samochód za kwotę: 35.670 zł (w tym VAT: 6.670 zł).
  3. Spółka wyksięgowała z ewidencji środków trwałych sprzedany samochód, naliczyła ostatni odpis amortyzacyjny za luty 2021 r. i ustaliła niezamortyzowaną wartość środka trwałego w wysokości: 59.040 zł - (35.424 zł + 984 zł) = 22.632 zł.
  4. Zgodnie z polityką rachunkowości spółka prowadzi ewidencję kosztów na kontach zespołu 4 oraz sporządza porównawczy rachunek zysków i strat według załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości.

II. Dekretacja:

Opis operacji Kwota Konto
Wn Ma
1. PK - miesięczny odpis amortyzacyjny za luty 2021 r. 984 zł 40-0 07-1
2. FS - faktura sprzedaży samochodu osobowego:    
   a) wartość samochodu w cenie sprzedaży netto 29.000 zł   76-0
   b) VAT należny 6.670 zł   22-2
   c) wartość należności od odbiorcy 35.670 zł 24  
3. LT - wyksięgowanie z ewidencji sprzedanego samochodu:    
   a) wartość dokonanych odpisów amortyzacyjnych: 35.424 zł + 984 zł =  36.408 zł 07-1 01
   b) nieumorzona wartość środka trwałego 22.632 zł 76-1 01

III. Księgowania:

Uwaga: W rachunku zysków i strat sporządzanym w wariancie porównawczym według załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości jednostka wykaże w pozycji D.I. "Zysk z tytułu rozchodu niefinansowych aktywów trwałych" nadwyżkę przychodów ze sprzedaży samochodu osobowego (saldo Ma konta 76-0) nad kosztami związanymi z tą sprzedażą (saldo Wn konta 76-1) w kwocie: 29.000 zł - 22.632 zł = 6.368 zł.


4. Skutki sprzedaży samochodu osobowego w świetle przepisów ustaw o podatku dochodowym

Sprzedaż samochodu wprowadzonego do ewidencji środków trwałych
od 1 stycznia 2019 r.

W świetle regulacji obowiązujących od 1 stycznia 2019 r., w przypadku samochodów osobowych, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych dokonywanych od wartości początkowej samochodu osobowego, w części ustalonej od wartości samochodu przewyższającej kwotę: 150.000 zł, a w przypadku samochodu będącego pojazdem elektrycznym kwotę: 225.000 zł (por. art. 23 ust. 1 pkt 4 updof oraz art. 16 ust. 1 pkt 4 updop).

Z treści art. 24 ust. 2a updof wynika, że dochodem albo stratą w ramach działalności gospodarczej z odpłatnego zbycia nabytego uprzednio samochodu osobowego będącego środkiem trwałym jest różnica między przychodem z odpłatnego zbycia tego samochodu a jego wartością początkową wykazaną w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w części nieprzekraczającej odpowiednio kwot, o których mowa w art. 23 ust. 1 pkt 4 updof, po pomniejszeniu tej wartości o sumę odpisów amortyzacyjnych z tytułu zużycia tego samochodu zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów.

Z kolei według art. 16 ust. 5i updop, kosztem uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia nabytego uprzednio samochodu osobowego będącego środkiem trwałym są wydatki na jego nabycie, zaktualizowane zgodnie z odrębnymi przepisami, w części nieprzekraczającej odpowiednio kwot, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 4 updop, po pomniejszeniu tych wydatków o sumę odpisów amortyzacyjnych z tytułu zużycia tego samochodu zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów.

Z przedstawionych przepisów wynika, że podatnicy sprzedający samochody osobowe (zaliczone do środków trwałych) i wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych od 1 stycznia 2019 r. muszą uwzględnić, w odniesieniu do droższych samochodów, regulacje wyłączające z kosztów podatkowych część odpisów amortyzacyjnych.

Dla podatnika kosztem uzyskania przychodów przy sprzedaży samochodu osobowego będzie więc różnica między wydatkiem na jego nabycie (nie wyższym jednak niż kwota odpowiedniego limitu, o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 4 updop, tj. 150.000 zł albo 225.000 zł, w zależności od rodzaju samochodu osobowego) a sumą odpisów amortyzacyjnych zaliczonych uprzednio przez podatnika do kosztów uzyskania przychodów. Należy przy tym podkreślić, że limit ten nie dotyczy leasingodawców, wynajmujących, wydzierżawiających, których przedmiotem działalności jest oddawanie samochodów w odpłatne używanie na podstawie umowy leasingu, najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze (por. art. 24 ust. 2a i ust. 2b updof oraz art. 16 ust. 5j updop).

Sposób ustalenia niezamortyzowanej wartości samochodu osobowego niebędącego pojazdem elektrycznym, o wartości początkowej wyższej niż 150.000 zł, wprowadzonego do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych po 1 stycznia 2019 r. - w przypadku jego sprzedaży - dla celów podatkowych i bilansowych przedstawia poniższy przykład liczbowy.

Przykład

Spółka z o.o. w styczniu 2019 r. kupiła i wprowadziła do ewidencji środków trwałych samochód osobowy niebędący samochodem elektrycznym o wartości: 240.000 zł. Samochód ten sprzedała w marcu 2021 r. Miesięczny odpis amortyzacyjny wynosił: (240.000 zł × 20%) : 12 m-cy = 4.000 zł, przy czym część odpisu, stanowiąca koszty uzyskania przychodów, wynosiła: (150.000 zł : 240.000 zł) × 4.000 zł = 2.500 zł, natomiast część niestanowiąca kosztów uzyskania przychodów, wynosiła: 4.000 zł - 2.500 zł = 1.500 zł. Suma odpisów amortyzacyjnych za okres użytkowania samochodu, tj. od lutego 2019 r. do marca 2021 r., wynosiła: 4.000 zł × 26 m-cy = 104.000 zł, z czego kosztem podatkowym były odpisy amortyzacyjne w wysokości: 65.000 zł.

Ustalenie niezamortyzowanej wartości środka trwałego dla celów podatkowych

W związku ze sprzedażą samochodu osobowego w marcu 2021 r. do kosztów uzyskania przychodów spółka zaliczyła kwotę: 85.000 zł, co wynika z wyliczenia: 150.000 zł (limit) - 65.000 zł (odpisy amortyzacyjne stanowiące koszty uzyskania przychodów) = 85.000 zł.

Ustalenie niezamortyzowanej wartości środka trwałego dla celów bilansowych

Dla celów bilansowych spółka przyjęła, że okres ekonomicznej użyteczności samochodu wynosi 5 lat (60 m-cy), a tym samym amortyzacja bilansowa jest tożsama z podatkową. Niezamortyzowana wartość środka trwałego wynosiła: 240.000 zł - 104.000 zł (dotychczasowe odpisy amortyzacyjne, czyli 4.000 zł × 26 m-cy) = 136.000 zł. Kwota ta odzwierciedla wartość odpisów amortyzacyjnych pozostałą do końca planowego okresu użytkowania samochodu, tj. 34 m-ce × 4.000 zł = 136.000 zł, z czego w świetle przepisów podatkowych spółka zaliczy do kosztów uzyskania przychodów: 2.500 zł × 34 m-ce = 85.000 zł oraz wyłączy w postaci kosztów niestanowiących kosztów uzyskania przychodów kwotę: 1.500 zł × 34 m-ce = 51.000 zł.

W księgach rachunkowych niezamortyzowaną wartość środka trwałego, który został sprzedany odnosi się w całości w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych. Chcąc wyodrębnić w księgach wyłącznie dla celów podatkowych część niezamortyzowanej wartości podlegającą limitowaniu według przedstawionych wyżej przepisów można w ewidencji analitycznej do konta 76-1 "Pozostałe koszty operacyjne" wyodrębnić część stanowiącą koszty uzyskania przychodów oraz część niezamortyzowanej wartości, która według przepisów podatkowych nie stanowi kosztów uzyskania przychodów. Do konta 76-1 można wyszczególnić następujące konta analityczne:

76-1/1 "Nieumorzona wartość środka trwałego stanowiąca koszty uzyskania przychodów",
76-1/2 "Nieumorzona wartość środka trwałego niestanowiąca kosztów uzyskania przychodów".

Innym rozwiązaniem może być ujęcie niezamortyzowanej wartości ustalonej dla celów podatkowych w ewidencji pozabilansowej. Jednostka może również ustalać wartość kosztów i przychodów dla celów podatkowych poza ewidencją księgową (tj. statystycznie), np. prowadząc w tym celu zestawienia w programie Excel.

Uwaga: W przypadku gdy wydatki na nabycie samochodu osobowego nie przekraczają kwoty 150.000 zł (225.000 zł w przypadku samochodu elektrycznego), przepisy art. 16 ust. 5i updop oraz art. 24 ust. 2a updof nie znajdą w praktyce zastosowania. Tak wynika z Objaśnień podatkowych z 9 kwietnia 2020 r., pt. "Wykorzystywanie samochodu osobowego w prowadzonej działalności - zmiany w podatkach dochodowy od 2019 roku".

Sprzedaż samochodu wprowadzonego do ewidencji środków trwałych
przed 1 stycznia 2019 r.

Sprzedając samochód osobowy będący środkiem trwałym, który został wprowadzony do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych do końca 2018 r., podatnik nie musi stosować limitu 150.000 zł (lub 225.000 w przypadku samochodu będącego pojazdem elektrycznym). Oznacza to, że do kosztów uzyskania przychodów może zaliczyć całą niezamortyzowaną wartość początkową samochodu. Tak wynika z analizy przepisu przejściowego zawartego w art. 9 ustawy z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2159). Stanowi on, że przepisy art. 24 ust. 2a updof i art. 16 ust. 5i updop stosuje się do samochodów osobowych wprowadzonych do ewidencji środków trwałych po 31 grudnia 2018 r.


5. Korekta VAT naliczonego w związku ze sprzedażą samochodu osobowego

Obecnie podatnicy VAT mogą generalnie odliczać 50% VAT naliczonego od zakupu samochodu osobowego. Pełne odliczenie VAT możliwe jest po spełnieniu dodatkowych warunków określonych w ustawie o VAT (m.in. prowadzenie ewidencji przebiegu pojazdu, potwierdzającej, że samochód jest używany wyłącznie do celów związanych z działalnością gospodarczą).

W przypadku gdy podatnik dokonuje sprzedaży samochodu, od zakupu którego odliczenie VAT było limitowane, to może odzyskać część nieodliczonego VAT od zakupu, jeśli sprzedaż następuje w tzw. okresie korekty wynikającej z art. 90b ustawy o VAT. W świetle tego przepisu okres korekty wynosi:

a) 60 miesięcy, licząc od miesiąca, w którym nabyto (dokonano importu lub oddano do używania) samochód - jeśli wartość początkowa samochodu przekracza 15.000 zł,

b) 12 miesięcy, licząc od miesiąca, w którym odpowiednio nabyto (dokonano importu lub oddano do używania) samochód - jeśli wartość początkowa samochodu nie przekracza 15.000 zł.

Kwotę VAT naliczonego odzyskaną, w wyniku korekty na podstawie art. 90b ustawy o VAT, odnosi się w księgach rachunkowych na stronę Ma konta 76-0 "Pozostałe przychody operacyjne", w korespondencji ze stroną Wn konta 22-1 "VAT naliczony i jego rozliczenie".

Przykład

I. Założenia:

  1. W lutym 2019 r. spółka z o.o. kupiła samochód osobowy za kwotę: 80.000 zł plus VAT: 18.400 zł. Samochód ten był wykorzystywany do celów mieszanych, w związku z czym przy jego zakupie odliczono VAT w wysokości 50% kwoty podatku wykazanej na fakturze, tj. kwotę: 9.200 zł.
  2. Spółka sprzedała samochód w lutym 2021 r. i zgodnie z art. 90b ustawy o VAT dokonała korekty VAT naliczonego w kwocie: 9.200 zł × 36 : 60 = 5.520 zł. Kwotę korekty ujęła w księgach rachunkowych w miesiącu sprzedaży samochodu.

II. Dekretacja:

Opis operacji Kwota Konto
Wn Ma
1. PK - korekta VAT naliczonego dokonana w związku ze sprzedażą samochodu osobowego 5.520 zł 22-1 76-0

III. Księgowania:

Korekta VAT naliczonego w związku ze sprzedażą samochodu osobowego


 
D.RACHUNKOWOŚĆ KROK PO KROKU
A A A  
otwórz artykuł w nowym oknie drukuj artykuł poprzedni artykuł   powrót do spisu treści czasopisma  następny artykuł

Nowa matryca stawek VAT

Nomenklatura scalona Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług www.klasyfikacje.gofin.pl  »
Fachowe czasopisma dla księgowych - PoznajProdukty.gofin.pl
WWW.NEWSLETTER.GOFIN.PL
 
 
ZMR

Roczne spisy treści

 
 
ZMR

Egzemplarz bezpłatny

 
 
 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl

Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc, Gemius S.A.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań w związku z odwiedzaniem niniejszego serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.